Description: Axiom of separation (universal closure of ax-sep ) from a weak form of the axiom of replacement requiring that the functional relation in it be a (total) function and the weak emptyset axiom (existence of an empty set provided existence of a set), as written in the theorem's hypotheses.
This result shows that the weak emptyset axiom is not only the result of a cheap way to avoid an axiom redundancy (in this case, the existence axiom extru ) by adding it as an antecedent, but also permits to prove nontrivial results that hold in nonnecessarily nonempty universes.
This proof is by cases so is not intuitionistic. The statement does not require a nonempty universe; most of the proof does not either, and the parts that do (e.g., near sb8ef and sbequ12r and eueq2 ) could be reworked to avoid it. Proof modifications should not introduce steps relying on a nonempty universe, like alrimiv . (Contributed by BJ, 14-Mar-2026) (Proof modification is discouraged.)
| Ref | Expression | ||
|---|---|---|---|
| Hypotheses | bj-axseprep.axnulw | |- ( E. x T. -> E. y A. z e. y F. ) |
|
| bj-axseprep.axrep | |- A. x ( A. z e. x E! t ps -> E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ps ) ) |
||
| bj-axseprep.ps | |- ( ps <-> ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) |
||
| Assertion | bj-axseprep | |- A. x E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) |
| Step | Hyp | Ref | Expression |
|---|---|---|---|
| 1 | bj-axseprep.axnulw | |- ( E. x T. -> E. y A. z e. y F. ) |
|
| 2 | bj-axseprep.axrep | |- A. x ( A. z e. x E! t ps -> E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ps ) ) |
|
| 3 | bj-axseprep.ps | |- ( ps <-> ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) |
|
| 4 | ax5e | |- ( E. a E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) -> E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) |
|
| 5 | 4 | ax-gen | |- A. x ( E. a E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) -> E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) |
| 6 | bj-eximcom | |- ( E. a ( E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) -> E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) -> ( A. a E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) -> E. a E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
|
| 7 | 3 | eubii | |- ( E! t ps <-> E! t ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) |
| 8 | 7 | ralbii | |- ( A. z e. x E! t ps <-> A. z e. x E! t ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) |
| 9 | 3 | rexbii | |- ( E. z e. x ps <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) |
| 10 | 9 | bibi2i | |- ( ( t e. y <-> E. z e. x ps ) <-> ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) ) |
| 11 | 10 | albii | |- ( A. t ( t e. y <-> E. z e. x ps ) <-> A. t ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) ) |
| 12 | 11 | exbii | |- ( E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ps ) <-> E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) ) |
| 13 | 8 12 | imbi12i | |- ( ( A. z e. x E! t ps -> E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ps ) ) <-> ( A. z e. x E! t ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) -> E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) ) ) |
| 14 | 13 | albii | |- ( A. x ( A. z e. x E! t ps -> E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ps ) ) <-> A. x ( A. z e. x E! t ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) -> E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) ) ) |
| 15 | 2 14 | mpbi | |- A. x ( A. z e. x E! t ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) -> E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) ) |
| 16 | vex | |- z e. _V |
|
| 17 | vex | |- a e. _V |
|
| 18 | 16 17 | eueq2 | |- E! t ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) |
| 19 | 18 | rgenw | |- A. z e. x E! t ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) |
| 20 | 19 | ax-gen | |- A. x A. z e. x E! t ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) |
| 21 | 15 20 | bj-almp | |- A. x E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) |
| 22 | 21 | ax-gen | |- A. a A. x E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) |
| 23 | alcom | |- ( A. a A. x E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) <-> A. x A. a E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) ) |
|
| 24 | 22 23 | mpbi | |- A. x A. a E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) |
| 25 | 6 24 | bj-almpig | |- A. x ( E. a ( E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) -> E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) -> E. a E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) |
| 26 | df-rex | |- ( E. z e. x ph <-> E. z ( z e. x /\ ph ) ) |
|
| 27 | nfv | |- F/ a ( z e. x /\ ph ) |
|
| 28 | 27 | sb8ef | |- ( E. z ( z e. x /\ ph ) <-> E. a [ a / z ] ( z e. x /\ ph ) ) |
| 29 | 26 28 | bitri | |- ( E. z e. x ph <-> E. a [ a / z ] ( z e. x /\ ph ) ) |
| 30 | df-rex | |- ( E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) <-> E. z ( z e. x /\ ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) ) |
|
| 31 | andi | |- ( ( z e. x /\ ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) <-> ( ( z e. x /\ ( ph /\ t = z ) ) \/ ( z e. x /\ ( -. ph /\ t = a ) ) ) ) |
|
| 32 | 31 | exbii | |- ( E. z ( z e. x /\ ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) <-> E. z ( ( z e. x /\ ( ph /\ t = z ) ) \/ ( z e. x /\ ( -. ph /\ t = a ) ) ) ) |
| 33 | 19.43 | |- ( E. z ( ( z e. x /\ ( ph /\ t = z ) ) \/ ( z e. x /\ ( -. ph /\ t = a ) ) ) <-> ( E. z ( z e. x /\ ( ph /\ t = z ) ) \/ E. z ( z e. x /\ ( -. ph /\ t = a ) ) ) ) |
|
| 34 | 30 32 33 | 3bitri | |- ( E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) <-> ( E. z ( z e. x /\ ( ph /\ t = z ) ) \/ E. z ( z e. x /\ ( -. ph /\ t = a ) ) ) ) |
| 35 | equcom | |- ( z = t <-> t = z ) |
|
| 36 | 35 | anbi1i | |- ( ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) <-> ( t = z /\ ( z e. x /\ ph ) ) ) |
| 37 | ancom | |- ( ( t = z /\ ( z e. x /\ ph ) ) <-> ( ( z e. x /\ ph ) /\ t = z ) ) |
|
| 38 | anass | |- ( ( ( z e. x /\ ph ) /\ t = z ) <-> ( z e. x /\ ( ph /\ t = z ) ) ) |
|
| 39 | 36 37 38 | 3bitri | |- ( ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) <-> ( z e. x /\ ( ph /\ t = z ) ) ) |
| 40 | 39 | exbii | |- ( E. z ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) <-> E. z ( z e. x /\ ( ph /\ t = z ) ) ) |
| 41 | 40 | biimpri | |- ( E. z ( z e. x /\ ( ph /\ t = z ) ) -> E. z ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) ) |
| 42 | 41 | a1i | |- ( [ a / z ] ( z e. x /\ ph ) -> ( E. z ( z e. x /\ ( ph /\ t = z ) ) -> E. z ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
| 43 | simprr | |- ( ( z e. x /\ ( -. ph /\ t = a ) ) -> t = a ) |
|
| 44 | 43 | exlimiv | |- ( E. z ( z e. x /\ ( -. ph /\ t = a ) ) -> t = a ) |
| 45 | sbequi | |- ( a = t -> ( [ a / z ] ( z e. x /\ ph ) -> [ t / z ] ( z e. x /\ ph ) ) ) |
|
| 46 | 45 | equcoms | |- ( t = a -> ( [ a / z ] ( z e. x /\ ph ) -> [ t / z ] ( z e. x /\ ph ) ) ) |
| 47 | 46 | com12 | |- ( [ a / z ] ( z e. x /\ ph ) -> ( t = a -> [ t / z ] ( z e. x /\ ph ) ) ) |
| 48 | sb5 | |- ( [ t / z ] ( z e. x /\ ph ) <-> E. z ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) ) |
|
| 49 | 47 48 | imbitrdi | |- ( [ a / z ] ( z e. x /\ ph ) -> ( t = a -> E. z ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
| 50 | 44 49 | syl5 | |- ( [ a / z ] ( z e. x /\ ph ) -> ( E. z ( z e. x /\ ( -. ph /\ t = a ) ) -> E. z ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
| 51 | 42 50 | jaod | |- ( [ a / z ] ( z e. x /\ ph ) -> ( ( E. z ( z e. x /\ ( ph /\ t = z ) ) \/ E. z ( z e. x /\ ( -. ph /\ t = a ) ) ) -> E. z ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
| 52 | orc | |- ( E. z ( z e. x /\ ( ph /\ t = z ) ) -> ( E. z ( z e. x /\ ( ph /\ t = z ) ) \/ E. z ( z e. x /\ ( -. ph /\ t = a ) ) ) ) |
|
| 53 | 40 52 | sylbi | |- ( E. z ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) -> ( E. z ( z e. x /\ ( ph /\ t = z ) ) \/ E. z ( z e. x /\ ( -. ph /\ t = a ) ) ) ) |
| 54 | 51 53 | impbid1 | |- ( [ a / z ] ( z e. x /\ ph ) -> ( ( E. z ( z e. x /\ ( ph /\ t = z ) ) \/ E. z ( z e. x /\ ( -. ph /\ t = a ) ) ) <-> E. z ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
| 55 | 34 54 | bitrid | |- ( [ a / z ] ( z e. x /\ ph ) -> ( E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) <-> E. z ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
| 56 | 55 | bibi2d | |- ( [ a / z ] ( z e. x /\ ph ) -> ( ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) <-> ( t e. y <-> E. z ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) ) ) ) |
| 57 | 56 | biimpd | |- ( [ a / z ] ( z e. x /\ ph ) -> ( ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) -> ( t e. y <-> E. z ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) ) ) ) |
| 58 | 57 | alimdv | |- ( [ a / z ] ( z e. x /\ ph ) -> ( A. t ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) -> A. t ( t e. y <-> E. z ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) ) ) ) |
| 59 | nfv | |- F/ z t e. y |
|
| 60 | nfe1 | |- F/ z E. z ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) |
|
| 61 | 59 60 | nfbi | |- F/ z ( t e. y <-> E. z ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) ) |
| 62 | nfv | |- F/ t ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) |
|
| 63 | elequ1 | |- ( t = z -> ( t e. y <-> z e. y ) ) |
|
| 64 | 48 | bicomi | |- ( E. z ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) <-> [ t / z ] ( z e. x /\ ph ) ) |
| 65 | sbequ12r | |- ( t = z -> ( [ t / z ] ( z e. x /\ ph ) <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) |
|
| 66 | 64 65 | bitrid | |- ( t = z -> ( E. z ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) |
| 67 | 63 66 | bibi12d | |- ( t = z -> ( ( t e. y <-> E. z ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) ) <-> ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
| 68 | 61 62 67 | cbvalv1 | |- ( A. t ( t e. y <-> E. z ( z = t /\ ( z e. x /\ ph ) ) ) <-> A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) |
| 69 | 58 68 | imbitrdi | |- ( [ a / z ] ( z e. x /\ ph ) -> ( A. t ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) -> A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
| 70 | 69 | eximdv | |- ( [ a / z ] ( z e. x /\ ph ) -> ( E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) -> E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
| 71 | 70 | eximi | |- ( E. a [ a / z ] ( z e. x /\ ph ) -> E. a ( E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) -> E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
| 72 | 29 71 | sylbi | |- ( E. z e. x ph -> E. a ( E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) -> E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
| 73 | 72 | ax-gen | |- A. x ( E. z e. x ph -> E. a ( E. y A. t ( t e. y <-> E. z e. x ( ( ph /\ t = z ) \/ ( -. ph /\ t = a ) ) ) -> E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
| 74 | 25 73 | barbara | |- A. x ( E. z e. x ph -> E. a E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) |
| 75 | 5 74 | barbara | |- A. x ( E. z e. x ph -> E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) |
| 76 | ralnex | |- ( A. z e. x -. ph <-> -. E. z e. x ph ) |
|
| 77 | df-ral | |- ( A. z e. x -. ph <-> A. z ( z e. x -> -. ph ) ) |
|
| 78 | df-ral | |- ( A. z e. y F. <-> A. z ( z e. y -> F. ) ) |
|
| 79 | dfnot | |- ( -. z e. y <-> ( z e. y -> F. ) ) |
|
| 80 | 79 | bicomi | |- ( ( z e. y -> F. ) <-> -. z e. y ) |
| 81 | imnan | |- ( ( z e. x -> -. ph ) <-> -. ( z e. x /\ ph ) ) |
|
| 82 | pm5.21 | |- ( ( -. z e. y /\ -. ( z e. x /\ ph ) ) -> ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) |
|
| 83 | 80 81 82 | syl2anb | |- ( ( ( z e. y -> F. ) /\ ( z e. x -> -. ph ) ) -> ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) |
| 84 | 83 | expcom | |- ( ( z e. x -> -. ph ) -> ( ( z e. y -> F. ) -> ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
| 85 | 84 | al2imi | |- ( A. z ( z e. x -> -. ph ) -> ( A. z ( z e. y -> F. ) -> A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
| 86 | 78 85 | biimtrid | |- ( A. z ( z e. x -> -. ph ) -> ( A. z e. y F. -> A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
| 87 | 77 86 | sylbi | |- ( A. z e. x -. ph -> ( A. z e. y F. -> A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
| 88 | 76 87 | sylbir | |- ( -. E. z e. x ph -> ( A. z e. y F. -> A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
| 89 | 88 | eximdv | |- ( -. E. z e. x ph -> ( E. y A. z e. y F. -> E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
| 90 | bj-alextruim | |- ( A. x E. y A. z e. y F. <-> ( E. x T. -> E. y A. z e. y F. ) ) |
|
| 91 | 1 90 | mpbir | |- A. x E. y A. z e. y F. |
| 92 | 89 91 | bj-almpig | |- A. x ( -. E. z e. x ph -> E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) |
| 93 | pm2.61 | |- ( ( E. z e. x ph -> E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) -> ( ( -. E. z e. x ph -> E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) -> E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
|
| 94 | 93 | al2imi | |- ( A. x ( E. z e. x ph -> E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) -> ( A. x ( -. E. z e. x ph -> E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) -> A. x E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) ) ) |
| 95 | 75 92 94 | mp2 | |- A. x E. y A. z ( z e. y <-> ( z e. x /\ ph ) ) |